QUALIROUTES: het typebestek voor wegenis
Door het ArchiMind-teamBijgewerkt op
Wat QUALIROUTES is
QUALIROUTES is het Waalse typebestek voor wegenwerken. Het dekt wegenis, riolering en kunstwerken, en het wordt uitgegeven door de Waalse overheidsdienst.
Het is de wegenistegenhanger van het CCTB. Beide teksten komen uit hetzelfde gewest, maar niet van hetzelfde bestuur, en ze lijken niet op elkaar: andere domeinen, andere nummeringen, en vooral een andere manier van werken. De twee verwarren kost tijd op het moment van schrijven.
Eerst een punt van methode: de onlineversie van het typebestek is de bijgewerkte versie. Het is geen PDF die u één keer downloadt. De tekst die op uw opdracht van toepassing is, is echter die welke de opdracht aanwijst, en dat blijft zo tot de oplevering.
De uitgaven: één actualisatie per jaar
QUALIROUTES wordt jaarlijks bijgewerkt, in januari. De geldende uitgave draagt de datum van 1 januari 2026.
Die actualisatie wijzigde de hoofdstukken A, C, D, E, F, G, H, K, N en Q. Die lijst doet in de praktijk mee: gaat uw dossier over werken die onder een gewijzigd hoofdstuk vallen, dan is het verschil tussen twee uitgaven niet theoretisch.
Een jaarlijks ritme heeft een rechtstreeks gevolg voor lange dossiers. Een studie die in november opengaat en in maart wordt aanbesteed, doorkruist een uitgave. Vermeld de uitgave in het bijzonder bestek, en laat de verwijzing niet wegglijden naar "de laatste onlineversie": die formule verandert elke januari van betekenis.
Hoe de tekst is opgebouwd
De hoofdstukken van QUALIROUTES dragen een letter. Onder het hoofdstuk komen secties en daaronder artikelen, en de nummering herneemt de hoofdstukletter gevolgd door numerieke niveaus: C.3.4.7.2.1.2, bijvoorbeeld.
De codes lopen tot acht segmenten diep. Dat is een zeer fijne tekst, en die fijnheid is nuttig: ze laat toe exact de voorschrift aan te duiden waarvan wordt afgeweken, zonder proza over te typen. De signetboom van de officiële PDF telt 5 293 ingangen, wat een idee van de schaal geeft.
Twee hoofdstukken zijn het apart kennen waard. Hoofdstuk A bevat de administratieve bepalingen. Hoofdstuk Q bevat de proeven; het wordt bijgewerkt zoals de andere, maar het heeft geen bestekmodel, omdat van proeven niet project per project wordt afgeweken.
Hoe een bijzonder bestek voor wegenis wordt geschreven
Hier loopt wegenis uiteen met gebouwen, en het verschil is structureel.
Bij gebouwen stelt de ontwerper zijn bestek samen: hij neemt de artikelen van de typetekst die hij nodig heeft, past ze aan en zet ze bij elkaar. Het eindresultaat bevat de tekst.
Bij wegenis wordt de typetekst door verwijzing opgenomen. De ontwerper typt de artikelen niet over: hij schrijft een bijzonder bestek dat, artikel per artikel, de afwijkingen en de aanvullingen op de tekst noteert. "Artikel D. 1.2.1 wordt aangevuld als volgt: …". Het bijzonder bestek is dus een document van verschillen, geen verrijkte kopie.
De meetstaat volgt dezelfde gescheiden logica. Bij gebouwen dragen de artikelen zelf hun meetclausules, en de meetstaat volgt uit het bestek. Bij wegenis komen de posten uit de Catalogue des Postes Normalisés, het CPN: een project prijzen betekent de posten selecteren die het beschrijven. De technische tekst en de postenlijst zijn twee afzonderlijke bronnen.
Daarbovenop komt het officiële CSC Modèle: skeletten per hoofdstuk, van A tot P plus hoofdstuk X voor werken in regie en diversen, met het offerteformulier erbij. Hoofdstuk A is er grotendeels voorgeschreven; de technische hoofdstukken zijn plaatshouders per artikel, met redactionele aanwijzingen.
QUALIROUTES en het CCTB
De vraag is niet welke van de twee referenties de beste is, maar welke van toepassing is.
De aard van de werken beslist vóór de geografie. Een gebouw in Wallonië valt onder het CCTB. Wegenis, riolering of een kunstwerk in Wallonië vallen onder QUALIROUTES.
Let op een veelgemaakte vergissing: de omgevingsaanleg van een gebouw verhuist niet vanzelf naar QUALIROUTES. Het CCTB behandelt ze in tome 9. Een gemengde opdracht kan beide teksten aanhalen, maar de opdeling staat in de opdrachtdocumenten; ze volgt niet uit de aard van de werken alleen. En wanneer een opdracht beide aanhaalt, houdt elk deel zijn tekst, zijn uitgave en zijn nummering: twee nummeringen in één perceel mengen maakt het document onleesbaar bij uitvoering.
In ArchiMind
QUALIROUTES is beschikbaar in ArchiMind, naast het CCTB en het bestek van de VMSW. U start een project op de uitgave 2026 van de CCT en werkt in de structuur van de tekst: hoofdstukken met een letter, secties, artikelen, en de nummering van het typebestek. De ingestie van die uitgave leverde 4 261 sjabloonknopen en 4 551 secties op.
Twee grenzen, onomwonden gezegd. Een eigen sjabloon aanmaken op het QUALIROUTES-referentiekader kan nog niet; het officiële sjabloon is er, een sjabloon van uzelf niet.
En het product stelt vandaag artikelen samen, zoals voor een gebouw. Hoe wegenis werkelijk werkt — een bijzonder bestek dat afwijkingen op de tekst noteert, en een meetstaat die uit posten van het CPN wordt opgebouwd — vraagt een aparte mechaniek, die in de maak is. Wij schrijven het liever hier dan u het te laten ontdekken: verwacht uw opdracht een bestek van afwijkingen, dan is dat nog niet de vorm die het product aflevert.
Wat u moet onthouden
QUALIROUTES is het Waalse typebestek voor wegenis, riolering en kunstwerken, uitgegeven door de Waalse overheidsdienst en elke januari bijgewerkt; de geldende uitgave is die van 1 januari 2026. Zijn hoofdstukken dragen een letter en zijn codes lopen tot acht segmenten. Een bijzonder bestek voor wegenis is geen samengesteld bestek: het is een document van afwijkingen op de tekst, met een meetstaat die uit het CPN wordt opgebouwd. En de omgevingsaanleg van een gebouw blijft in het CCTB, tome 9.
Verder lezen: welk bestek op uw project van toepassing is, het CCTB in detail, het VMSW-bestek, en de definities van QUALIROUTES, bijzonder bestek en meetstaat.
Bronnen en referenties
Veelgestelde vragen
Wie geeft QUALIROUTES uit en wat dekt het?
De Waalse overheidsdienst geeft het uit. Het dekt wegenis, riolering en kunstwerken in Waalse opdrachten. Het is de wegenistegenhanger van het CCTB, dat gebouwen dekt: twee teksten, twee besturen, twee nummeringen. De onlineversie van het typebestek is de bijgewerkte versie.
Hoe vaak wordt QUALIROUTES bijgewerkt?
Eén keer per jaar, in januari. De geldende uitgave draagt de datum van 1 januari 2026, en die actualisatie raakte de hoofdstukken A, C, D, E, F, G, H, K, N en Q. Een jaarlijks ritme betekent dat een lang dossier twee opeenvolgende uitgaven kan doorkruisen.
Hoe zijn de artikelen van QUALIROUTES genummerd?
Met een hoofdstukletter gevolgd door numerieke niveaus, bijvoorbeeld C.3.4.7.2.1.2. De codes lopen tot acht segmenten diep, wat een zeer fijne tekst geeft. De letter wijst het hoofdstuk aan, de cijfers het artikel binnen dat hoofdstuk, en de code leest zonder inhoudstafel.
Schrijft u een bijzonder bestek voor wegenis zoals voor een gebouw?
Nee, en dat is het verschil dat telt. Bij gebouwen stelt de ontwerper zijn bestek samen uit de artikelen van de typetekst. Bij wegenis wordt de tekst door verwijzing opgenomen: het bijzonder bestek noteert afwijkingen en aanvullingen op die tekst, artikel per artikel.
Wat is de Catalogue des Postes Normalisés?
Dat is de genormaliseerde lijst van meetstaatposten voor wegenwerken, los van de technische tekst. Bij gebouwen dragen de bestekartikelen zelf hun meetclausules. Bij wegenis bouwt u de meetstaat door posten uit de catalogus te selecteren, wat er een afzonderlijke handeling van maakt.
Geldt QUALIROUTES voor de omgevingsaanleg van een gebouw?
Niet automatisch, en dat is een veelgemaakte vergissing. De omgevingsaanleg van een gebouw valt onder het CCTB, dat ze in tome 9 behandelt. Een gemengde opdracht kan beide teksten aanhalen, maar de opdeling staat in de opdrachtdocumenten: ze volgt niet uit de aard van de werken alleen.